Het is op dit moment misschien wel een van de meest gebruikte woorden in onze paardenwereld. We horen het in gesprekken, lezen het in artikelen en zien dat erover wordt gediscussieerd op sociale media. De meesten van ons willen erachter staan, en ik denk dat we allemaal op onze eigen manier proberen ernaar te leven. Tegelijkertijd is het een begrip dat bijna net zoveel interpretaties kent als er paardenliefhebbers zijn.
Eigenlijk is paardenwelzijn geen beladen woord. Het is moeilijk voor te stellen dat iemand zich tegen het welzijn van paarden zou verzetten. We kunnen echter wel verschillende opvattingen hebben over wat het woord in de praktijk inhoudt.
Wat is paardenwelzijn dan?
Voor mij is het onmogelijk om daar een eenvoudig of volledig antwoord op te geven. Er is echter waarschijnlijk wel een gemeenschappelijk basisniveau waarover de meesten het eens kunnen zijn – het absoluut minimale dat aanvaardbaar is. Dat het paard toegang heeft tot voedsel en schoon water, bescherming tegen weer en wind, een droge ligplaats, verzorging van vacht en hoeven, en de mogelijkheid tot sociaal contact met andere paarden.
Maar voor de meesten van ons houdt het welzijn van paarden daar niet op. Of we nu recreatieve ruiters, wedstrijdruiters, fokkers zijn of gewoon graag in de buurt van paarden zijn, onze eigen lijstjes zijn vaak aanzienlijk langer. We denken na over de kwaliteit van het ruwvoer, de stalomgeving, de inrichting van de weiden, veterinaire controles, hoefverzorging, trainingsschema’s, uitrusting, herstel en de dagelijkse omgang met het paard. Al die kleine en grote beslissingen die samen het dagelijks leven van het paard bepalen.
En dan zijn we nog niet eens bij het rijden aangekomen.
Misschien is dit wel waar onze wegen soms uit elkaar gaan. Wat houdt paardenwelzijn tijdens de training zelf in? Hoe moeten we onze paarden opleiden? Hoeveel moeten we van ze vragen, wanneer moeten we geduld hebben en hoe moeten we communiceren? Hier zullen onze ervaringen, kennis en overtuigingen ons tot verschillende antwoorden leiden.
Misschien moet dat maar zo zijn.
Verschillende meningen hoeven geen probleem te zijn. Integendeel, respectvolle gesprekken tussen mensen met verschillende perspectieven kunnen nieuwe inzichten opleveren en ertoe bijdragen dat we ons blijven ontwikkelen. Niemand van ons is ooit helemaal klaar met leren als het om paarden gaat.
Voor mij begint paardenwelzijn bij de visie dat een paard een levend, gevoelig individu is. Onze paarden kunnen niet kiezen welk dagelijks leven we hen bieden. Ze kunnen geen trainer, voederregime, uitrusting of de invulling van hun dagen kiezen. Die verantwoordelijkheid ligt bij ons.
Daarom gaat paardenwelzijn voor mij over meer dan regels, routines en checklists. Het gaat om respect, nederigheid en liefde. Om voortdurend te proberen de situatie vanuit het perspectief van de paard te bekijken. Om nieuwsgierig te zijn naar wat het paard ons vertelt en nederig genoeg te zijn om te luisteren.
Ik wil dat mijn paard mij ziet als iemand die geborgenheid, duidelijkheid en vertrouwen uitstraalt. Iemand die het waard is om te volgen. Diep van binnen weet ik natuurlijk dat hij, als hij helemaal vrij zou mogen kiezen, waarschijnlijk liever in een groene weide zou staan om samen met zijn vrienden te grazen. Maar ik hoop toch dat de tijd die hij met mij doorbrengt iets positiefs is. Dat die tijd gekenmerkt wordt door begrip, zorgzaamheid en de bereidheid om samen te werken.
Misschien begint het wel precies daar, in het streven om elke dag iets betere keuzes te maken in het belang van de paard, waar het welzijn van het paard begint. Niet doordat we het altijd met elkaar eens zijn, maar doordat we nooit ophouden met proberen het individu te begrijpen dat aan onze zorg is toevertrouwd.
Agneta
